محمد تقي جعفري
67
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )
محاسبهء آيندهها است كه بذرهاى حوادث واقع در آنها ، در ديروزها و امروزها كاشته مىشود . سپس امام مىفرمايد : نظر و تفكَّر در عواقب امور ، تلقيح [ حقايق ] بر قلوب است . اين مطلب ، نهايت ضرورت و عظمت آينده نگرى و انديشه در فردا را كه بدون محاسبهء ديروز و امروز امكان پذير نيست ، با كمال وضوح اثبات مىنمايد . ابو جعفر احمد بن خالد برقى از ابو جعفر امام محمّد بن علىّ الباقر عليه السّلام چنين نقل كرده است : أتى رجل رسول اللَّه صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم ، فقال : علَّمنى يا رسول اللَّه . فقال : عليك باليأس ممّا فى أيدى النّاس فإنّه الغنى الحاضر . قال : زدنى يا رسول اللَّه . قال صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم : إيّاك و الطَّمع فإنّه الفقر الحاضر . قال زدنى يا رسول اللَّه . قال صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم : إذا هممت بأمر فتدبّر عاقبته فإن يك خيرا و رشدا فاتّبعه و إن يك غيّا فاجتنبه . ( 1 ) ( مردى به خدمت حضرت رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله وارد شد و گفت : اى رسول خدا ، مرا تعليم فرما . پيامبر اكرم فرمود : بر تو باد قطع اميد از آنچه كه در دست مردم است ، زيرا قطع اميد از آنچه كه در دست مردم است ، بىنيازى فعلى ( تحقّق يافته ) است . آن مرد گفت : اى رسول خدا ، بر تعليمت بيفزا . آن حضرت فرمود : بپرهيز از طمع ، زيرا طمع نيازمندى فعلى ( تحقّق يافته ) است . آن مرد گفت : اى رسول خدا ، بر تعليمت بيفزا . آن حضرت فرمود : هنگامى كه قصد كردى امرى را انجام بدهى ، در عاقبت آن امر بينديش ، اگر عاقبت آن خير و رشد باشد ، از آن امر تبعيّت كن ( انجام بده ) و اگر گمراهى باشد ، از آن امر بپرهيز . ) ملاحظه مىشود كه پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم با اين كه با آموزش از قرآن مجيد بهتر از همه مىدانست كه نه تنها آيندهء دور بلكه فردا ، حتّى يك لحظهء
--> ( 1 ) نقل از المحاسن برقى .